بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ


سوره 5: المائدة


وَأَنِ احْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ اللّهُ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَاءهُمْ وَاحْذَرْهُمْ


أَن يَفْتِنُوكَ عَن بَعْضِ مَا أَنزَلَ اللّهُ إِلَيْكَ فَإِن تَوَلَّوْاْ فَاعْلَمْ أَنَّمَا


يُرِيدُ اللّهُ أَن يُصِيبَهُم بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ


لَفَاسِقُونَ ﴿49﴾

و ميان آنان به موجب آنچه خدا نازل كرده داورى كن و از


هواهايشان پيروى مكن و از آنان برحذر باش مبادا تو را در


بخشى از آنچه خدا بر تو نازل كرده به فتنه دراندازند پس


اگر پشت كردند بدان كه خدا مى خواهد آنان را فقط به


[سزاى] پاره‏اى از گناهانشان برساند و در حقيقت بسيارى


از مردم نافرمانند (49)


شان نزول آیه


جمعى از بزرگان يهود توطئه كردند و گفتند: نزد محمد


(صلي الله عليه و آله)مى ‏رويم شايد بتوانيم او را از آئين


خود منحرف سازيم.


لذا نزد پيامبر (صلي الله عليه و آله) آمدند و گفتند:


ما دانشمندان و اشراف يهوديم و اگر ما از تو پيروى كنيم،


 مطمئنا ساير يهوديان به ما اقتدا مي كنند ولى در ميان ما


و جمعيتى، نزاعى است (در مورد يك قتل يا چيز ديگر)


اگر در اين نزاع به نفع ما داورى كنى، ما به تو ايمان


خواهيم آورد.پيامبر (صلي الله عليه و آله) از چنين قضاوتى


(كه عادلانه نبود) خوددارى كرد و اين آيه نازل شد.


تفسیر نور


مراد از فتنه در «يفتنوك»، توطئه‏ چينى براى انحراف


پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه وآله است. 


در شأن نزول آيه گفته‏ اند: جمعى از دانشمندان يهود،


به رسول خدا صلى الله عليه وآله گفتند: اگر در فلان


مسأله‏ ى اختلافى ميان ما و ديگران، به نفع ما داورى


  كنى، ما ايمان مى ‏آوريم و در پى ما همه ‏ى  يهود


 نيز ايمان خواهند آورد.


اين آيه نازل شد و پيامبر را ازاين توطئه آگاه ساخت.


1- داورى و قضاوت از شئون پيامبرى است.


«و ان احكم بينهم» 


2- اساس قضاوت و حكومت، قانون خداست.


«وان احكم بينهم بما انزل اللَّه» 


3- پيامبر اسلام علاوه بر مسلمانان، بر يهود ونصارى نيز


ولايت دارد. «و ان احكم بينهم...»


4- در مسائل مهم وحياتى، تكرار تذكّر ضرورى است.


(تنها به حكم خدا داورى كن واز هوس‏هاى مردم پيروى مكن»


در اين آيه وآيه قبل تكرار شده است)


5 - توجّه به خواسته ‏هاى نفسانى مردم يكى از خطرهاى بزرگ


براى قاضى و حاكم است. «و لاتتّبع اهواءهم»


6- هشدارهاى الهى، عامل مصونيّت و عصمت انبياست.


«واحذرهم»


7- مراقب نفوذ فرهنگى دشمنان باشيم.


«واحذرهم أن يفتنوك»


8 - وقتى رسول خدا صلى الله عليه وآله بايد از توطئه‏ هاى


كفّار در بيم باشد، تكليف ديگران روشن است. «واحذرهم أن يفتنوك»


9- حتّى دستبرد داشتن از بعضى احكام الهى نشانه‏ ى پيروى از هوسهاى


مردم است. «أن يفتنوك عن بعض...»


10- مخالفان هم بعضى از دستورهاى الهى را مى‏پسندند. خطر اعراض


تحريف در بعضى احكام است. «عن بعض ما انزل اللّه»


11- بايد طبق وحى داورى كنيم، گرچه احتمال اِعراض


مردم را بدهيم.«وان احكم بينهم بما انزل اللَّه... فان تولّوا»


12- هدف وسيله را توجيه نمى ‏كند. نبايد به خاطر مسلمان


شدن گروهى،از داورى و قضاوت ناروا كمك گرفت.


  (با توجّه به شأن نزول)


13- هشدارهاى تند همچون «لا تتّبع، احذرهم، يفتنوك ...»


نشان صداقت پيامبرصلى الله عليه وآله در ابلاغ وحى الهى است


  وگرنه كسى به خودش اين همه تند خطاب نمى ‏كند.


14- روى‏ گردانى از داورى پيامبر، عامل سقوط و سبب


عذاب الهى است.«ان يصيبهم ببعض ذنوبهم»


15- ريشه‏ ى اعراض كافران فسق است، وگرنه در آيين


الهى نقصى نيست. «فان تولّوا فاعلم... لفاسقون»





+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و نهم دی ۱۳۹۲ساعت 14:49  توسط محمد ضیغم تبار  |