بسم الله الرحمن الرحیم

سوره 3-ال عمران



وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ


عَنِ الْمُنكَرِ وَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ﴿104﴾


و بايد از ميان شما گروهى [مردم را] به نيكى دعوت كنند و به


كار شايسته وادارند و از زشتى بازدارند و آنان همان رستگارانند (104)



وَلاَ تَكُونُواْ كَالَّذِينَ تَفَرَّقُواْ وَاخْتَلَفُواْ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَأُوْلَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ ﴿105﴾


و چون كسانى مباشيد كه پس از آنكه دلايل آشكار برايشان آمد پراكنده شدند و با هم اختلاف


پيدا كردند و براى آنان عذابى سهمگين است (105)

تفسیر نور

قرارگرفتن آيه مربوط به امر به معروف ونهى از منكر در ميان دو آيه‏اى

كه دستور اتّحاد و يكپارچگى مى‏دهد، شايد از آن رو باشد كه در نظام

اجتماعىِ متفرّق و از هم پاشيده، يا قدرت دعوت به خير و معروف وجود

ندارد و يا اينكه چنين دعوت‏هايى مؤثّر و كارساز نيست.

امر به معروف ونهى از منكر، به دو صورت انجام مى ‏شود:

1- به عنوان وظيفه ‏اى عمومى و همگانى كه هركس به مقدار توانا يى خود بايد

به آن اقدام نمايد.

2- وظيفه ‏اى كه يك گروه سازمان يافته و منسجم آن را به عهده دارد و با قدرت،

آن را پى‏مى ‏گيرد. چنانكه اگر راننده ‏اى در خيابان خلاف كند، هم ساير رانندگان با

چراغ و بوق به او اعتراض مى‏كنند و هم پليس راهنمايى براى برخورد قاطع با

متخلّف وارد صحنه مى ‏شود.

درباره امربه‏معروف ونهى از منكر، روايات بسيارى آمده كه از نقل آنها صرف‏نظر و

به اين مقدار بسنده مى‏كنيم كه على عليه السلام فرمود: اگر امر به معروف و نهى

از منكر ترك شود، كارهاى نيك و خير تعطيل و اشرار و بَدان مسلّط مى ‏شوند. <130>

1- در جامعه اسلامى، بايد گروهى بازرس و ناظر كه مورد تأييد نظام هستند،

بر رفتارهاى اجتماعى مردم نظارت داشته باشند. «ولتكن منكم امّة»

2- اصلاح جامعه و جلوگيرى از فساد، بدون قدرتِ منسجم و مسئول مشخّص امكان ندارد

. «منكم امّة»
3- دعوت‏كننده‏ى به خير ومعروف بايد اسلام ‏شناس، مردم ‏شناس وشيوه‏ شناس باشد. لذا بعضى از

امّت اين وظيفه را به عهده دارند، نه همه آنها. «منكم‏امّة»

4- دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر، بايد به صورت دائمى باشد، نه موسمى

و موقّتى. <131> «يدعون، يأمرون، ينهون»

5 - امر به معروف، بر نهى از منكر مقدّم است. اگر راه معروف‏ها باز شود، زمينه براى منكر

كم مى ‏گردد. «يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر»


6- كسانى كه براى رشد و اصلاح جامعه دل مى‏سوزانند، رستگاران واقعى هستند وگوشه‏ گيرانِ

بى ‏تفاوت را از اين رستگارى سهمى نيست. «اولئك هم‏المفلحون»

7- فلاح و رستگارى، تنها در نجات و رهايى خود خلاصه نمى ‏شود، بلكه نجات و رشد ديگران

نيز از شرايط فلاح است. «يأمرون، ينهون، اولئك هم المفلحون»

1- از تاريخِ تلخِ اختلافات پيشينيان، درس بگيريم.

«و لاتكونوا كالّذين...»

2- هميشه ريشه ‏ى اختلافات جهل نيست، هوس‏ها نيز اختلاف برانگيز است.

«واختلفوا من بعد ما جائهم البينات»

3- اختلاف و تفرقه، نه تنها قدرت شما را در دنيا مى ‏شكند، بلكه در قيامت نيز

گرفتار عذاب جهنّم مى ‏سازد.«لهم عذاب عظيم»