 امیدبخش ترین آیه ی قرآن کریمامام على (ع) در سخنی فرمودند : « در قرآن، آیه اى امیدبخش تر از “یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ…” وجود ندارد.». به گزارش “گیومه“، بر اساس برخی از روایات؛ فراگیرترین و گسترده ترین آیه از جهت امید و رحمت در قرآن، این آیه مبارکه است : «یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَهِ اللهِ إِنَّ اللهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ»؛[۱] بگو اى بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده اید، از رحمت خداوند نومید نشوید که خدا همه گناهان را می آمرزد؛ زیرا او بسیار آمرزنده و مهربان است. دقت در تعبیرات فوق نشان میدهد که این آیه از امیدبخش ترین آیات قرآن مجید نسبت به همه گنهکاران است، شمول و گستردگى آن به حدى است که در روایات از آن تعبیر به «أوسَعُ الآیات» شده است : ۱- پیامبر خدا (ص) فرمود : «دوست ندارم که دنیا و آنچه در آن است، به ازاىِ این آیه از آنِ من باشد : یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ…». مردى گفت : اى پیامبر خدا، پس کسى که شرک ورزیده است [آیا این آیه، شامل حال او هم میشود]؟ پیامبر(ص) سکوت کرد و سپس سه بار فرمود : به جز کسى که شرک ورزیده است».[۲] ۲- امام على (ع) فرمود : «در قرآن، آیه اى فراگیرتر از “یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ…” وجود ندارد».[۳] ۳- گفته شد : این آیه، درباره وحشى، قاتل حمزه، نازل شد، آنگاه که خواست اسلام آورد امّا ترسید که توبه اش پذیرفته نشود و چون این آیه نازل شد، اسلام آورد. به پیامبر (ص) گفته شد : اى پیامبر خدا، این آیه اختصاص به او دارد یا شامل حالِ همه مسلمانان میشود؟ پیامبر (ص) فرمود : «شامل همه مسلمانان میشود».[۴]
دلیل وسعت و فراگیر بودن این آیه شریفه و امیدبخش نیز روشن است؛ زیرا : ۱- تعبیر به «یا عبادى» (اى بندگان من!) آغازگر لطفى است از ناحیه پروردگار. ۲- تعبیر به «اسراف» به جاى «ظلم و گناه و جنایت» نیز لطف دیگرى است. ۳- تعبیر به «عَلى أَنْفُسِهِمْ» که نشان میدهد گناهان آدمى همه به خود او باز میگردد، نشانه دیگرى از محبت پروردگار است، همانگونه که یک پدر دلسوز به فرزند خویش میگوید «این همه بر خود ستم مکن.». ۴- تعبیر به «لا تقنطوا» (مأیوس نشوید) با توجه به اینکه «قنوط» در اصل به معناى مأیوس شدن از خیر است[۵] به تنهایى دلیل بر این است که گنهکاران نباید از «لطف الهى» ناامید گردند. ۵- تعبیر «مِنْ رَحْمَهِ اللهِ» بعد از جمله «لا تقنطوا» تأکید بیشترى بر این خیر و محبت می باشد. ۶- هنگامى که به جمله «إِنَّ اللهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ» میرسیم که با حرف تأکید آغاز شده و کلمه «الذنوب» (جمع با الف و لام) همه گناهان را بدون استثنا در بر میگیرد، سخن اوج میگیرد و دریاى رحمت مواج میشود. ۷- هنگامى که «جمیعأ» به عنوان تأکید دیگرى بر آن افزوده میشود، امیدوارى به آخرین مرحله میرسدو نشانه ای دیگر از آیه ی امیدبخش نمایان میگردد. ۸ و ۹- توصیف خداوند به «غفور» و «رحیم» که دو وصف از اوصاف امیدبخش پروردگار است، در پایان آیه جایى براى کمترین یأس و نومیدى باقى نمیگذارد.[۶] به همین دلیل آیه فوق؛ گسترده ترین و فراگیرترین آیات قرآن است که شمول آن هرگونه گناه را در بر میگیرد و نیز به همین دلیل از امیدبخش ترین آیات قرآن مجید محسوب میشود و جلوه گری عمل به این آیه شریفه در توبه واقعی انسان است.[۷] پی نوشت ها : [۱]. زمر، ۵۳٫ [۲]. شیبانی، أبو عبد الله أحمد بن محمد، مسند احمد، تحقیق، الأرنؤوط، شعیب، مرشد، عادل و دیگران، اشراف، ترکی، عبد الله بن عبد المحسن، ج ۳۷، ص ۴۵، بیروت، مؤسسه الرساله، چاپ اول، ۱۴۲۱ق؛ أبو بکر بیهقی، أحمد بن حسین، شعب الایمان، ج ۹، ص ۳۴۰ – ۳۴۱، ریاض، مکتبه الرشد للنشر و التوزیع، چاپ اول، ۱۴۲۳ق. [۳]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی، محمد جواد، ج ۸، ص ۷۸۴، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش. [۴]. همان، ص ۷۸۵٫ [۵]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، ص ۶۸۵، بیروت، دار القلم، چاپ اول، ۱۴۱۲ق. [۶]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۱۹، ص ۴۹۹ – ۵۰۰، تهران، دار الکتب الإسلامیه، چاپ اول، ۱۳۷۴ش. [۷]. ر. ک: «توبه و جایگاه آن در قرآن کریم»، سؤال ۲۵۷۰۴٫
+ نوشته شده در شنبه بیستم شهریور ۱۳۹۵ساعت 23:50 توسط محمد ضیغم تبار
|
|
درباره وبلاگ 
|
