قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا

 

يَأْتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدًى فَمَن تَبِعَ

 

هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: گفتیم: «همگی از آن، فرود آیید! هرگاه هدایتی از طرف من برای شما آمد، کسانی که از آن پیروی کنند، نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین شوند.»

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا

 

وَالنَّصَارَى وَالصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ

 

 

بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا

 

فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ

 

عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: کسانی که (به پیامبر اسلام) ایمان آورده‌اند، و کسانی که به آئین یهود گرویدند و نصاری و صابئان [= پیروان یحیی‌] هر گاه به خدا و روز رستاخیز ایمان آورند، و عمل صالح انجام دهند، پاداششان نزد پروردگارشان مسلم است؛ و هیچ‌گونه ترس و اندوهی برای آنها نیست. (هر کدام از پیروان ادیان الهی، که در عصر و زمان خود، بر طبق وظایف و فرمان دین عمل کرده‌اند، مأجور و رستگارند.)

بَلَى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ

 

مُحْسِنٌ فَلَهُ أَجْرُهُ عِندَ رَبِّهِ

 

وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: آری، کسی که روی خود را تسلیم خدا کند و نیکوکار باشد، پاداش او نزد پروردگارش ثابت است؛ نه ترسی بر آنهاست و نه غمگین می‌شوند. (بنابر این، بهشت خدا در انحصار هیچ گروهی نیست.)

وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ

 

وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَالِ

 

وَالْأَنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ  

مکارم: قطعاً همه شما را با چیزی از ترس، گرسنگی، و کاهش در مالها و جانها و میوه‌ها، آزمایش می‌کنیم؛ و بشارت ده به استقامت‌کنندگان!

الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ فِي

 

سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُونَ مَا

 

أَنفَقُوا مَنًّا وَلَا أَذًى لَّهُمْ أَجْرُهُمْ

 

عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: کسانی که اموال خود را در راه خدا انفاق می‌کنند، سپس به دنبال انفاقی که کرده‌اند، منت نمی‌گذارند و آزاری نمی‌رسانند، پاداش آنها نزد پروردگارشان (محفوظ) است؛ و نه ترسی دارند، و نه غمگین می‌شوند.

الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّيْلِ

 

وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلَانِيَةً فَلَهُمْ

 

أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: آنها که اموال خود را، شب و روز، پنهان و آشکار، انفاق می‌کنند، مزدشان نزد پروردگارشان است؛ نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین می‌شوند.

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ

 

وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ لَهُمْ

 

أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: کسانی که ایمان آوردند و اعمال صالح انجام دادند و نماز را برپا داشتند و زکات را پرداختند، اجرشان نزد پروردگارشان است؛ و نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین می‌شوند.

فَرِحِينَ بِمَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِن فَضْلِهِ

 

وَيَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا

 

بِهِم مِّنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: آنها بخاطر نعمتهای فراوانی که خداوند از فضل خود به ایشان بخشیده است، خوشحالند؛ و بخاطر کسانی که هنوز به آنها ملحق نشده‌اند [= مجاهدان و شهیدان آینده]، خوشوقتند؛ (زیرا مقامات برجسته آنها را در آن جهان می‌بینند؛ و می‌دانند) که نه ترسی بر آنهاست، و نه غمی خواهند داشت.

إِنَّمَا ذَلِكُمُ الشَّيْطَانُ يُخَوِّفُ

 

أَوْلِيَاءَهُ فَلَا تَخَافُوهُمْ وَخَافُونِ

 

إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ  

مکارم: این فقط شیطان است که پیروان خود را (با سخنان و شایعات بی‌اساس،) می‌ترساند. از آنها نترسید! و تنها از من بترسید اگر ایمان دارید!

وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِّنَ الْأَمْنِ

 

أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ

 

إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ

 

مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنبِطُونَهُ

 

مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ

 

وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا  

مکارم: و هنگامی که خبری از پیروزی یا شکست به آنها برسد، (بدون تحقیق،) آن را شایع می‌سازند؛ در حالی که اگر آن را به پیامبر و پیشوایان -که قدرت تشخیص کافی دارند- بازگردانند، از ریشه‌های مسائل آگاه خواهند شد. و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود، جز عدّه کمی، همگی از شیطان پیروی می‌کردید (و گمراه می‌شدید).

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا

 

وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ

 

بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا

 

فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: آنها که ایمان آورده‌اند، و یهود و صابئان و مسیحیان، هرگاه به خداوند یگانه و روز جزا، ایمان بیاورند، و عمل صالح انجام دهند، نه ترسی بر آنهاست، و نه غمگین خواهند شد.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ

 

وَمُنذِرِينَ فَمَنْ آمَنَ وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ

 

عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: ما پیامبران را، جز (به عنوان) بشارت دهنده و بیم دهنده، نمی‌فرستیم؛ آنها که ایمان بیاورند و (خویشتن را) اصلاح کنند، نه ترسی بر آنهاست و نه غمگین می‌شوند.

يَا بَنِي آدَمَ إِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ

 

مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي

 

فَمَنِ اتَّقَى وَأَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: ای فرزندان آدم! اگر رسولانی از خود شما به سراغتان بیایند که آیات مرا برای شما بازگو کنند، (از آنها پیروی کنید؛) کسانی که پرهیزگاری پیشه کنند و عمل صالح انجام دهند (و در اصلاح خویش و دیگران بکوشند)، نه ترسی بر آنهاست و نه غمناک می شوند.

أَهَؤُلَاءِ الَّذِينَ أَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ

 

اللَّهُ بِرَحْمَةٍ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ

 

عَلَيْكُمْ وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ  

مکارم: آیا اینها [= این واماندگان بر اعراف‌] همانان نیستند که سوگند یاد کردید رحمت خدا هرگز شامل حالشان نخواهد شد؟! (ولی خداوند بخاطر ایمان و بعضی اعمال خیرشان، آنها را بخشید؛ هم اکنون به آنها گفته می‌شود:) داخل بهشت شوید، که نه ترسی دارید و نه غمناک می‌شوید!

وَلَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا

 

وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ

 

قَرِيبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِينَ  

مکارم: و در زمین پس از اصلاح آن فساد نکنید، و او را با بیم و امید بخوانید! (بیم از مسؤولیتها، و امید به رحمتش. و نیکی کنید) زیرا رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است!

أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: آگاه باشید (دوستان و) اولیای خدا، نه ترسی دارند و نه غمگین می‌شوند!

فَمَا آمَنَ لِمُوسَى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّن

 

قَوْمِهِ عَلَى خَوْفٍ مِّن فِرْعَوْنَ وَ

 

مَلَئِهِمْ أَن يَفْتِنَهُمْ وَإِنَّ فِرْعَوْنَ

 

لَعَالٍ فِي الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ  

مکارم: (در آغاز،) هیچ کس به موسی ایمان نیاورد، مگر گروهی از فرزندان قوم او؛ (آن هم) با ترس از فرعون و اطرافیانش، مبادا آنها را شکنجه کنند؛ زیرا فرعون، برتری‌جویی در زمین داشت؛ و از اسرافکاران بود!

هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا

 

وَطَمَعًا وَيُنشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ  

مکارم: او کسی است که برق را به شما نشان می‌دهد، که هم مایه ترس است و هم مایه امید؛ و ابرهای سنگین‌بار ایجاد می‌کند!

أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلَى تَخَوُّفٍ فَإِنَّ رَبَّكُمْ

 

لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ  

مکارم: یا بطور تدریجی، با هشدارهای خوف‌انگیز آنان را گرفتار سازد؟! چرا که پروردگار شما، رؤوف و رحیم است.

وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ آمِنَةً

 

مُّطْمَئِنَّةً يَأْتِيهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّن

 

كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ

 

فَأَذَاقَهَا اللَّهُ لِبَاسَ الْجُوعِ وَالْخَوْفِ

 

بِمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ  

مکارم: خداوند (برای آنان که کفران نعمت می‌کنند،) مثلی زده است: منطقه آبادی که امن و آرام و مطمئن بود؛ و همواره روزیش از هر جا می‌رسید؛ امّا به نعمتهای خدا ناسپاسی کردند؛ و خداوند به خاطر اعمالی که انجام می‌دادند، لباس گرسنگی و ترس را بر اندامشان پوشانید!

وَإِذْ قُلْنَا لَكَ إِنَّ رَبَّكَ أَحَاطَ بِالنَّاسِ

 

وَمَا جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْنَاكَ إِلَّا

 

فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ

 

فِي الْقُرْآنِ وَنُخَوِّفُهُمْ فَمَا يَزِيدُهُمْ

 

إِلَّا طُغْيَانًا كَبِيرًا  

مکارم: (به یاد آور) زمانی را که به تو گفتیم: «پروردگارت احاطه کامل به مردم دارد؛ (و از وضعشان کاملاً آگاه است.) و ما آن رؤیایی را که به تو نشان دادیم، فقط برای آزمایش مردم بود؛ همچنین شجره ملعونه [= درخت نفرین شده‌] را که در قرآن ذکر کرده‌ایم. ما آنها را بیم داده (و انذار) می‌کنیم؛ اما جز طغیان عظیم، چیزی بر آنها نمی‌افزاید!»

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَ

 

عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ

 

فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ

 

مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ

 

الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم

 

مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي

 

لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَن

 

كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ  

مکارم: خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند وعده می‌دهد که قطعاً آنان را حکمران روی زمین خواهد کرد، همان گونه که به پیشینیان آنها خلافت روی زمین را بخشید؛ و دین و آیینی را که برای آنان پسندیده، پابرجا و ریشه‌دار خواهد ساخت؛ و ترسشان را به امنیّت و آرامش مبدّل می‌کند، آنچنان که تنها مرا می پرستند و چیزی را شریک من نخواهند ساخت. و کسانی که پس از آن کافر شوند، آنها فاسقانند.

وَمِنْ آيَاتِهِ يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا

 

وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ

 

مَاءً فَيُحْيِي بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ

 

مَوْتِهَا إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ

 

لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ  

مکارم: و از آیات او این است که برق و رعد را به شما نشان می‌دهد که هم مایه ترس و هم امید است (ترس از صاعقه، و امید به نزول باران)، و از آسمان آبی فرو می‌فرستد که زمین را بعد از مردنش بوسیله آن زنده می‌کند؛ در این نشانه‌هایی است برای جمعیّتی که می‌اندیشند!

تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ

 

يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا

 

رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ  

مکارم: پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور می‌شود (و بپا می‌خیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید می‌خوانند، و از آنچه به آنان روزی داده‌ایم انفاق می‌کنند!

أَشِحَّةً عَلَيْكُمْ فَإِذَا جَاءَ الْخَوْفُ

 

رَأَيْتَهُمْ يَنظُرُونَ إِلَيْكَ تَدُورُ أَعْيُنُهُمْ

 

كَالَّذِي يُغْشَى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ

 

 

فَإِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوكُم

 

بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِ

 

أُولَئِكَ لَمْ يُؤْمِنُوا فَأَحْبَطَ اللَّهُ

 

أَعْمَالَهُمْ وَكَانَ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا  

مکارم: آنها در همه چیز نسبت به شما بخیلند؛ و هنگامی که (لحظات) ترس (و بحرانی) پیش آید، می‌بینی آنچنان به تو نگاه می‌کنند، و چشمهایشان در حدقه می‌چرخد، که گویی می‌خواهند قالب تهی کنند! امّا وقتی حالت خوف و ترس فرو نشست، زبانهای تند و خشن خود را با انبوهی از خشم و عصبانیت بر شما می‌گشایند (و سهم خود را از غنایم مطالبه می‌کنند!) در حالی که در آن نیز حریص و بخیلند؛ آنها (هرگز) ایمان نیاورده‌اند، از این رو خداوند اعمالشان را حبط و نابود کرد؛ و این کار بر خدا آسان است.

لَهُم مِّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ

 

 

وَمِن تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذَلِكَ يُخَوِّفُ اللَّهُ

 

بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ  

مکارم: برای آنان از بالای سرشان سایبانهایی از آتش، و در زیر پایشان نیز سایبانهایی از آتش است؛ این چیزی است که خداوند با آن بندگانش را می‌ترساند! ای بندگان من! از نافرمانی من بپرهیزید!

أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ

 

بِالَّذِينَ مِن دُونِهِ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ

 

فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ  

مکارم: آیا خداوند برای (نجات و دفاع از) بنده‌اش کافی نیست؟! امّا آنها تو را از غیر او می‌ترسانند. و هر کس را خداوند گمراه کند، هیچ هدایت‌کننده‌ای ندارد!

يَا عِبَادِ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ

 

وَلَا أَنتُمْ تَحْزَنُونَ  

مکارم: ای بندگان من! امروز نه ترسی بر شماست و نه اندوهگین می‌شوید!

إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ

 

اسْتَقَامُوا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ

 

وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ  

مکارم: کسانی که گفتند: «پروردگار ما اللّه است»، سپس استقامت کردند، نه ترسی برای آنان است و نه اندوهگین می‌شوند.

الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم

 

مِّنْ خَوْفٍ  

مکارم: همان کس که آنها را از گرسنگی نجات داد و از ترس و ناامنی ایمن ساخت.
+ نوشته شده در  یکشنبه دوازدهم اردیبهشت ۱۳۹۵ساعت 23:57  توسط محمد ضیغم تبار  |